Afbouw Ondernemersaftrek

Zelfstandigenaftrek
Ondernemers, die voldoen aan het urencriterium, hebben recht op de zelfstandigenaftrek. De zelfstandigenaftrek is niet hoger dan het bedrag van de winst vóór ondernemersaftrek. Sinds 2021 wordt de zelfstandigenaftrek stapsgewijs teruggebracht, naar € 900 in 2027. In 2026 is de aftrek € 1.200. AOW-gerechtigden hebben recht op 50% hiervan.

Startersaftrek 
De startersaftrek is een regeling waardoor een ondernemer, die minder dan vijf jaar ondernemer is (starter), onder voorwaarden maximaal drie jaar recht heeft op een extra aftrekpost van maximaal € 2.123. De startersaftrek wordt per 1 januari 2027 verlaagd tot € 10 en per 1 januari 2028 volledig afgeschaft. In het verlengde hiervan wordt in 2028 ook de regeling willekeurige afschrijving voor starters afgeschaft.

Stakings- en meewerkaftrek
De stakings- en meewerkaftrek worden in 2027 met 75% versoberd en per 2030 afgeschaft. De stakingsaftrek bedraagt op dit moment € 3.630. Dat wordt € 908 in 2027. De hoogte van de meewerkaftrek is gekoppeld aan het aantal door de partner gewerkte uren.

Pseudo-eindheffing fossiele auto

Werkgevers, die een auto van de zaak beschikbaar stellen aan werknemers, krijgen vanaf 1 januari 2027 te maken met de pseudo-eindheffing voor fossiele personenauto’s (pefa). De pseudo-eindheffing geldt alleen voor personenauto’s met CO₂-uitstoot, zoals benzine-, diesel- en hybride auto's. Elektrische auto’s zijn uitgezonderd. Ook motoren en bestelauto’s vallen buiten de regeling. De heffing bedraagt 12% van de cataloguswaarde, ongeacht het daadwerkelijke privégebruik. Woon-werkverkeer telt dus ook mee. Voor elke maand waarin de auto ten minste één dag ter beschikking is gesteld, is de pseudo-eindheffing voor die gehele maand (1/12e) verschuldigd. Werkgevers mogen de kosten voor deze eindheffing niet verhalen op de werknemers. Voor auto’s ouder dan 25 jaar wordt gekeken naar de waarde in het economisch verkeer. Een voorwaarde voor toepassing van de regel is dat sprake is van een werkgever-werknemerrelatie. In de praktijk betekent dit dat ook dga’s met een auto op de balans onder deze regeling kunnen vallen. De maatregel geldt niet voor de auto van de IB-ondernemer.

De pefa is niet van toepassing op een vervangende fossiele personenauto die een werknemer privé gebruikt vanwege onderhoud of reparatie van de vaste auto. Deze uitzondering geldt als de vervangingsperiode maximaal veertien dagen per onderhouds- of reparatieperiode duurt. Een bandenwissel of schadeherstel valt hier ook onder. Ook auto’s met handgeschakelde transmissie, die worden gebruikt voor rijles, worden uitgezonderd van de pefa.

Het overgangsrecht, waardoor de pefa niet geldt voor auto’s die vóór 1 januari 2027 voor het eerst ter beschikking zijn gesteld, wordt verlengd tot en met 31 december 2030 (was 16 september).

Belastingrente

De belastingrente is per 1 januari 2026 weliswaar gedaald, maar blijft hoog. Het rentetarief bedraagt nu 5%. Door een uitspraak van de Hoge Raad geldt dit tarief voor alle belastingen. Een juiste voorlopige aanslag kan voorkomen dat de rente op de definitieve aanslag oploopt. Belastingrente wordt bij de inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting berekend wanneer de aanslag op of na 1 juli van het volgende jaar wordt opgelegd. De Belastingdienst berekent geen rente als de aangifte inkomstenbelasting 2026 voor 1 mei 2027 binnen is en zij de gegevens uit de aangifte ongewijzigd overnemen. Voor de aangifte vennootschapsbelasting 2026 is dat 1 juni 2027. Ondernemers kunnen belastingrente ook voorkomen door voor 1 mei om een (aanvullende) voorlopige aanslag te verzoeken.

Plan (des)investeringen

KIA
Ondernemers hebben recht op de investeringsaftrek voor kleinschalige investeringen (KIA). Er gelden wel een aantal voorwaarden, waaronder een minimum investeringsbedrag. Dit bedrag is voor 2026 bepaald op € 2.900. De KIA geldt alleen voor investeringsgoederen waarop moet worden afgeschreven. Dit betekent dat het bedrijfsmiddel minstens € 450 moet kosten. Soms kunnen meerdere kleine investeringen samen een bedrijfsmiddel vormen. Bijvoorbeeld een computer van € 350 met een beeldscherm van € 150, een muis van € 15 en een toetsenbord van € 25 vormen samen één bedrijfsmiddel van € 540. 

Spreiden of eerder investeren
Het percentage aan aftrek is het hoogst als het totaal aan verplichtingen ligt tussen € 2.900 en € 71.683 (namelijk: 28%). Tussen € 71.683 en € 132.746 is de KIA een vast bedrag van € 20.072. In 2027 geldt een vast bedrag van € 20.322 bij een investeringsbedrag tussen € 72.578 en € 134.402. Daarboven wordt de KIA afgebouwd met 7,56% van het deel van het investeringsbedrag dat boven deze grens zit. Het plannen en, waar mogelijk, het spreiden van investeringsverplichtingen loont vaak de moeite. Als het bedrag aan investeringen dit jaar net onder de minimumgrens van € 2.900 zit, dan kan het lonen een voorgenomen investering iets te vervroegen. Het kan zomaar 28% KIA opleveren over het totaal aan investeringsverplichtingen. Om de investeringsaftrek ook daadwerkelijk in de aangifte 2026 mee te kunnen nemen, moet het bedrijfsmiddel in gebruik genomen zijn in 2026 of er moet voldoende aanbetaald zijn. 

Let op! Betaal in ieder geval 25% van een nog niet in gebruik genomen investering binnen twaalf maanden na het aangaan van de verplichting tot aankoop van het bedrijfsmiddel. Anders is er sprake van een (fictieve) desinvestering en moet de desinvesteringsbijtelling worden toegepast.

Desinvesteringsbijtelling
Is er in de afgelopen vijf jaar (dus tussen 2022 en 2026) gebruikgemaakt van de investeringsaftrek en wordt het bedrijfsmiddel nu verkocht of ingeruild? Dan kan de desinvesteringsbijtelling van toepassing zijn. In dat geval moet een deel van de aftrek worden terugbetaald. Houd hier rekening mee.

Tip! Stel de desinvestering (als dat mogelijk is) uit tot na de vijfjaarstermijn.

Horizonbepaling EIA, MIA en Vamil
In de wet is een horizonbepaling opgenomen met betrekking tot de Energie-investeringsaftrek (EIA), de Milieu-investeringsaftrek (MIA) en de Willekeurige afschrijving milieubedrijfsmiddelen (Vamil). Een horizonbepaling betekent dat een regeling eindig is. Zonder expliciete besluitvorming te zijner tijd vervallen de EIA, MIA en Vamil per 1 januari 2029. Het aftrekpercentage van de EIA stijgt per 1 januari 2027 van 40 naar 45,5. Het budget voor 2027 bedraagt € 454 miljoen. Voor de MIA blijft de aftrek 40%, maar wordt het budget verruimd. Voor 2027 is € 160 miljoen beschikbaar (2026: € 135 miljoen).

Extra belasting brandstofauto van de zaak

Werkgevers die een auto van de zaak beschikbaar stellen aan werknemers, krijgen vanaf 1 januari 2027 te maken met een nieuwe fiscale maatregel. Het gaat om een zogenoemde pseudo-eindheffing van 12% op de cataloguswaarde van personenauto’s die op fossiele brandstof rijden en (mede) privé worden gebruikt. De pseudo-eindheffing geldt alleen voor personenauto’s met CO₂-uitstoot, zoals benzine-, diesel- en hybride auto’s. Elektrische auto’s zijn dus uitgezonderd. Ook motoren en bestelauto’s vallen buiten de regeling.

Een voorwaarde voor toepassing van de regel is dat sprake is van een werkgever-werknemerrelatie. In de praktijk betekent dit dat ook dga’s met een auto op de balans onder deze regeling kunnen vallen. De maatregel geldt niet voor de auto van de ib-ondernemer. De heffing bedraagt 12% van de cataloguswaarde, ongeacht het daadwerkelijke privégebruik. Dus ook woon-werkverkeer telt mee. Voor elke maand waarin de auto ten minste 1 dag ter beschikking is gesteld, is de pseudo-eindheffing voor die gehele maand (1/12) verschuldigd. Werkgevers mogen de kosten voor deze eindheffing niet verhalen op de werknemers. Voor auto’s ouder dan 25 jaar wordt gekeken naar de waarde in het economisch verkeer. De werknemer merkt geen verschil wat betreft zijn loonstrook.

Voor auto’s die al voor 1 januari 2027 ter beschikking zijn gesteld, geldt een overgangsregeling. Tot 17 september 2030 is dan nog geen pseudo-eindheffing verschuldigd. Dit lijkt ver weg, maar komt snel dichterbij. Zeker omdat leasecontracten vaak een looptijd van meerdere jaren hebben.

Minder administratie rondom mobiliteit

Werkgevers die meer dan 100, maar niet meer dan 250 werknemers in dienst hebben, hoeven in de toekomst niet meer te rapporteren hoeveel kilometers hun werknemers afleggen voor zakelijk verkeer of woon-werkverkeer. Bedrijven met 100 of minder werknemers hoeven nu al niet bij te houden hoeveel kilometers hun werknemers afleggen. Deze grens wordt verhoogd naar 250 werknemers. Wanneer de wijziging van de rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit (WPM) ingaat, is nog niet bekend. Eerst moeten de Tweede en Eerste Kamer het wetsvoorstel aannemen.

Samentelplafond EIA

Er komt een nieuwe bepaling binnen de energie-investeringsaftrek (EIA) die voorkomt dat ondernemingen het maximale investeringsbedrag overschrijden. Voortaan geldt er één gezamenlijk plafond van € 151 miljoen per belastingplichtige per jaar (samentelplafond). Dit maximum geldt voor alle energie-investeringen die een onderneming doet, zowel binnen de eigen organisatie als via samenwerkingsverbanden. Door deze samenvoeging wordt voorkomen dat bedrijven via verschillende routes meer aftrek krijgen dan het maximum.