# Beoordeling van leefvormen in de AOW

- Link: https://www.gsaccountants.nl/beoordeling-van-leefvormen-in-de-aow/
- Published: 2023-07-06T04:00:00+00:00

De minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen heeft de Tweede Kamer
geïnformeerd over de beoordeling van leefvormen in de AOW. In dat kader heeft de
minister toegezegd te onderzoeken of een objectief partnerbegrip een haalbaar alternatief
is voor de huidige wijze van beoordeling van de leefvormen. De minister verwacht
de Kamer eind dit jaar over de voortgang te kunnen informeren. De uitwerking moet
dan in het voorjaar van 2024 afgerond zijn.

**Vaststelling leefvorm in de AOW **

De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beoordeelt of iemand recht heeft op AOW voor een
alleenstaande of voor samenwonenden. Twee personen voeren een gezamenlijke huishouding
als zij hun hoofdverblijf hebben in dezelfde woning en zij zorgdragen voor elkaar.
De SVB beoordeelt aanvragen op basis van gegevens die de burger aanlevert bij de
aanvraag. Bij twijfel of sprake is van een gezamenlijke huishouding worden vragen
over de persoonlijke levenssfeer gesteld. Die zijn nodig voor de beoordeling, maar
kunnen als inbreuk op de privacy worden ervaren.

In 2021 is de Verkenning Leefvormen in de AOW aangeboden aan de Tweede Kamer. Hierin
zijn drie opties uitgewerkt: individualiseren, het adres als uitgangspunt en het
Awir-partnerbegrip.

Individualisering van de AOW betekent dat de uitkeringshoogte niet meer afhankelijk
is van de leefvorm. De uitvoering hiervan is zeer eenvoudig en duidelijk. Vanwege
de financiële consequenties schuift de minister deze variant terzijde.

Wanneer het adres als uitgangspunt wordt genomen is de hoogte van de uitkering afhankelijk
van het aantal mensen dat op één adres woonachtig is. Een onderlinge relatie is 
dan niet van belang. Mede vanwege de schaarste op de woningmarkt vindt de minister
deze optie onwenselijk.

De invoering van een objectief partnerbegrip in de AOW, zoals ook wordt toegepast
in de Awir, is de minst ingrijpende vereenvoudiging. Met een objectief partnerbegrip
in de AOW kan de SVB op basis van een aantal objectieve criteria vaststellen of 
mensen elkaars partner zijn. Volgens de minister moet nader onderzoek uitwijzen 
of een objectief partnerbegrip in de AOW wenselijk en haalbaar is.

**Keuze voor duurzaam gescheiden leven in verpleeghuissituaties **

Wanneer een van de AOW-gerechtigde partners wordt opgenomen in een zorginstelling,
krijgt het paar de keuze voorgelegd om de gehuwden-AOW te blijven ontvangen en de
lage eigen bijdrage voor de Wet langdurige zorg (Wlz) te betalen. In plaats daarvan
kunnen zij ervoor kiezen om te worden aangemerkt als duurzaam gescheiden levend.
In dat geval ontvangen zij de hogere AOW voor alleenstaanden en moet de hoge eigen
bijdrage voor de Wlz worden betaald. Het is niet altijd voordelig om te kiezen voor
de hoge AOW. Daarom kan de keuze eenmalig worden herzien indien de partners een 
financieel nadeel hebben van hun keuze. De afgelopen periode is onderzocht of de
keuzemogelijkheid voor duurzaam gescheiden leven afgeschaft kan worden. De minister
zal de Kamer zo spoedig mogelijk informeren over de haalbaarheid en wenselijkheid
van afschaffing van de keuzemogelijkheid.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid | publicatie | 2023-0000239090
| 07-06-2023
